Μέσα Μαζικής Μεταφοράς Αθηνών: ΣΕΣ

Τα περιβαλλοντικά προβλήματα που δημιουργούνται από τα ιδιωτικά αυτοκίνητα και τα μέσα μαζικής μεταφοράς, η επικίνδυνη οδήγηση, η κυκλοφοριακή συμφόρηση και μέτρα αντιμετώπισης ή αποφυγής τους, είναι παράμετροι που πρέπει να υπολογίζονται σε κάθε σχεδιασμό αστικού και υπεραστικού δικτύου συγκοινωνιών.

Σε αυτούς τους άξονες κινήθηκε η ημερίδα που διοργάνωσε ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ), με θέμα Περιβαλλοντική Διάσταση και Τεχνολογικές Προοπτικές στον Συγκοινωνιακό Σχεδιασμό της Αθήνας.

Πρόκειται για έναν ανοιχτό διάλογο, όπως ανέφερε ο πρόεδρος του ΣΕΣ Βασίλης Χαλκιάς, για τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων και την αναβάθμιση του συγκοινωνιακού συστήματος. Ο εξορθολογισμός των αναγκών με βάση τη δυσμενή οικονομική συγκυρία καθώς και η βέλτιστη εφαρμογή της υφιστάμενης τεχνολογίας, δύνανται να παράγουν λύσεις, με μια ρεαλιστική απεικόνιση της κατάστασης και την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων.

Στην εκδήλωση πήραν μέρος αντιπρόσωποι του ΣΕΣ, του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας (ΟΡΣΑ), του υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, καθηγητές πανεπιστημίου, του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθήνας (ΟΑΣΑ), καθώς και εκπρόσωποι φορέων όπως το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ).

Για τις κυκλοφοριακές ανάγκες της Αθήνας, ως αποτέλεσμα της ανεξέλεγκτης οικιστικής ανάπτυξης της περιφέρειας, μίλησε ο Γ. Νάθενας, στέλεχος του ΟΡΣΑ, δίνοντας έμφαση στην επέκταση των μέσων σταθερής τροχιάς, στη μείωση των αυτοκινήτων και στην προβολή και ενίσχυση του ποδηλάτου.

Ο ειδικός σύμβουλος του υπουργού Περιβάλλοντος κ. Ψύχας αναφέρθηκε στην καθιέρωση νέων ορίων για τον περιβαλλοντικό θόρυβο που δημιουργείται από τα μέσα μεταφοράς, και την επεξεργασία ενεργειών για την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2002/49.

Οι καθηγητές Ι. Ζιώμας και Π. Κασσωμένος επισήμαναν τις πηγές και τα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης της πρωτεύουσας σε συνάρτηση με τις οδικές μεταφορές. Ο κ. Ζιώμας επέστησε την προσοχή σε όποιο σχεδιασμό να ληφθούν υπόψη τα συνεχώς εναλλασσόμενα κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα, όπως η μείωση του ποσοστού νέων αυτοκινήτων λόγω κρίσης.

Μέχρι πέρσι τα ιδιωτικά οχήματα που έμπαιναν σε κυκλοφορία ήταν περισσότερα και αυτά που αποσύρονταν λιγότερα, ενώ τον τελευταίο χρόνο έχουμε μια αντίστροφη εξέλιξη.

Ο γραμματέας της Επιτροπής Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και Ενέργειας του ΣΕΣ Δ. Μανδαλώζης απαρίθμησε τις θέσεις του ΣΕΣ για μια ολοκληρωμένη στρατηγική διαχείρισης με γνώμονα το περιβάλλον και τον άνθρωπο: νέα γενιά δρόμων αυτοματοποιημένων και ανθεκτικών, προσαρμοσμένων στις ανάγκες των ανθρώπων, περιορισμός της μέγιστης χωρητικότητας στάθμευσης ανά οικιστική περιοχή, επανακαθορισμός ορίων ταχύτητας, βελτίωση των συμβατικών και χρήση εναλλακτικών καυσίμων, εισαγωγή ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων, άρση της απαγόρευσης πετρελαιοκίνησης, υπό την προϋπόθεση τα οχήματα να είναι νέας τεχνολογίας, τύπου Euro 5 ή 6, και δημιουργία "πράσινου δακτυλίου" και αστικών διοδίων.

Ο Φ. Παπαδημητρίου, πρόεδρος της Επιτροπής Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και Ενέργειας του ΣΕΣ, έκανε λόγο για την προώθηση των "Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών" (ΕΣΜ), δηλαδή υπηρεσιών ενημέρωσης των οδηγών για ασφαλή οδήγηση, χρόνο και επιλογή διαδρομής, θέσεων στάθμευσης, καθώς και ενημέρωσης των επαγγελματιών οδηγών για κέντρα ανεφοδιασμού και χώρους ξεκούρασης.

Οι πληροφορίες μπορούν να παρέχονται είτε ψηφιακά στο κάθε όχημα, είτε με φωτεινούς σηματοδότες στο οδικό δίκτυο, είτε μέσω τηλεφώνου. Στόχος είναι η αποσυμφόρηση των κορεσμένων οδικών αξόνων και εκτροπή της κυκλοφορίας σε πιο ελεύθερους δρόμους, ο εντοπισμός και η διαχείριση συμβάντων καθώς και η χρήση της Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης.

Τα ΕΣΜ χρησιμοποιούνται εδώ και αρκετά χρόνια σε άλλες χώρες της Ευρώπης με πολύ θετικά αποτελέσματα.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ μέσω ΤΑ ΝΕΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΘΕΛ

συνέχεια...

Την πλέον λογική απάντηση έδωσε το Σώμα Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων στην απόφαση του υπουργείου να παραχωρήσει τις λεωφορειολωρίδες και στην κίνηση ποδηλάτων (υπενθυμίζουμε την οργισμένη αντίδραση του στην παραχώρηση των λωρίδων στα ταξί). Τονίζει πολύ έντονα πως η κίνηση αυτή είναι επικίνδυνη για τους ποδηλάτες και προεξοφλεί περαιτέρω καθυστερήσεις στα μέσα που χρησιμοποιούν τις λωρίδες και προτείνει το υπουργείο να αφήσει στην άκρη τα ημίμετρα και να προχωρήσει στην δημιουργία αποκλειστικών ποδηλατοδρόμων με συνδρομή στο σχεδιασμό τους από το ίδιο το Σώμα.

Ασφαλώς, οι συγκοινωνιολόγοι δεν βάλλονται κατά των ποδηλάτων - το ακριβώς αντίθετο μάλιστα, ζητούν ποδηλατόδρομους, πάγιο αίτημα των ποδηλατιστών, ενώ από χρόνια έχουν εκφράσει τις δυσαρέσκεια τους που η Αθήνα είναι μια πόλη που απωθεί όσο καμία άλλη τους ποδηλάτες, ενώ σε άλλες πόλεις της Ευρώπης, αποτελεί πολύ σημαντικό μέσο μεταφοράς (πχ. στην 4η μεγαλύτερη πόλη της Ολλανδίας, πάνω από το 30% των μετακινήσεων γίνεται με ποδήλατα!). Οι συγκοινωνιολόγοι θεωρούν το "αλυσιδωτό δίκυκλο" καταλυτικό μέσο μεταφοράς για μια πόλη και είναι εύλογο ότι ο συνδυασμός ποδηλάτων και αστικών συγκοινωνιών έχει ως αποτέλεσμα μια ονειρική πόλη.

Ακολουθεί το δελτίο τύπου του ΣΕΣ:

Σχετικά με την πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Υποδομών για την πιλοτική χρήση των λεωφορειολωρίδων της Αθήνας από τους ποδηλάτες και τις ποδηλάτισσες, ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, αφού αρχικά εκφράσει την αντίρρηση του στο μέτρο αυτό, επισημαίνει τα εξής:

1. Τα ποδήλατα αποτελούν έναν υγιεινό και περιβαλλοντικά σωστό σύγχρονο τρόπο μετακίνησης που κερδίζει συνεχώς έδαφος στις ευρωπαϊκές πόλεις και η κυκλοφορία τους στις ελληνικές πόλεις πρέπει να υποστηριχθεί, εκεί που πρέπει και εκεί που αυτό είναι εφικτό. Η Πολιτεία οφείλει να επανασχεδιάσει τόσο την οδική υποδομή όσο και τον τρόπο οργάνωσης της αστικής κυκλοφορίας ώστε οι συνεχώς περισσότεροι ποδηλάτες και ποδηλάτισσες να μπορούν να κυκλοφορούν άνετα και με ασφάλεια στις ελληνικές πόλεις, αναβαθμίζοντας έτσι την ποιότητα ζωής της πόλης. Η είσοδος των ποδηλάτων στην κυκλοφορία στις ελληνικές πόλεις πρέπει να αποτελέσει την απαρχή για μία πιο βιώσιμη ανάπτυξη και λειτουργία της πόλης.

2. Η κυκλοφορία των ποδηλάτων πρέπει, όσο το δυνατόν, να είναι διαχωρισμένη από την υπόλοιπη κυκλοφορία με τη δημιουργία ειδικών ποδηλατοδρόμων, αφού οι ποδηλάτες αποτελούν κατεξοχήν ευάλωτη κατηγορία χρηστών της οδού. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί σε "ευανάγνωστες" κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στις διασταυρώσεις ώστε τόσο οι ποδηλάτες όσο και οι πεζοί, και τα άλλα οχήματα (επιβατικά, μοτοσυκλέτες, κλπ) να μπορούν να διασταυρώνονται οργανωμένα και με ασφάλεια.

3. Η ανάμιξη της κυκλοφορίας των ποδηλάτων με τα λεωφορεία είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη αφού τα ποδήλατα με χαμηλή ταχύτητα και μικρό όγκο θα έχουν να διεκδικούν τη θέση τους απέναντι στα υψηλότερης ταχύτητας και πολύ μεγαλύτερου όγκου λεωφορεία. Η κυκλοφοριακή ανάμιξη πολύ διαφορετικών τύπων οχημάτων αποτελεί διεθνώς μία βασική αιτία οδικών ατυχημάτων και μάλιστα υψηλής σοβαρότητας και για τον λόγο αυτό στις σύγχρονες πόλεις καταβάλλονται προσπάθειες για τον όσο το δυνατόν καλύτερο διαχωρισμό της κυκλοφορίας των διαφορετικών τύπων οχημάτων.

4. Η είσοδος των ποδηλάτων στις λεωφορειολωρίδες θα έχει ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα τη μείωση της ταχύτητας των λεωφορείων και ουσιαστικά την εκμηδένιση του όποιου πλεονεκτήματος τους έδιναν μέχρι τώρα οι (μη αστυνομευόμενες) λωρίδες αποκλειστικής κυκλοφορίας. Στους συνεχώς πολλαπλασιαζόμενους ποδηλάτες πρέπει βεβαίως να δοθεί χώρος στους δρόμους της Αθήνας, ώστε να περιορισθεί η μετακίνηση με ΙΧ. Η σύγχρονη πολιτική όμως της βιώσιμης αστικής κινητικότητας απαιτεί την ενίσχυση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ) και των φιλικών προς το περιβάλλον μετακινήσεων (πεζοί, ποδηλάτες) εις βάρος των ρυπογόνων επιβατικών αυτοκινήτων.

5. Η Πολιτεία οφείλει να ανακαλέσει άμεσα την επικίνδυνη και λανθασμένη αυτή απόφαση, η οποία όχι μόνο δημιουργεί σοβαρούς επιπλέον κινδύνους στην κυκλοφορία των ποδηλάτων, αλλά και τορπιλίζει τον πυλώνα του συγκοινωνιακού συστήματος της Πρωτεύουσας, τις Δημόσιες Μαζικές Μεταφορές, αφήνοντας ανέγγιχτα τα ρυπογόνα ΙΧ. Μάλιστα, εάν η Πολιτεία επιδιώκει πραγματικά την αναβάθμιση της κυκλοφορίας των ποδηλάτων, οφείλει να μελετήσει τρόπους περιορισμού της χρήσης των επιβατικών αυτοκινήτων στο σύνολο του οδικού δικτύου των αστικών περιοχών, μέσω και της δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου δικτύου ποδηλατοδρόμων στην Αθήνα συνοδευόμενου από τους απαραίτητους σταθμούς μετεπιβίβασης, προχωρώντας σε ουσιαστική αστυνόμευση των λεωφορειολωρίδων, ώστε να υλοποιηθεί ένα ολοκληρωμένο δίκτυο ΜΜΜ που θα προσφέρει καλλίτερες υπηρεσίες στον πολίτη, εξωστρακίζοντας και περιορίζοντας το αντικοινωνικό φαινόμενο της αποφυγής πληρωμής αλλά και της συνειδητής μη πληρωμής κομίστρου στα ΜΜΜ από τους «Δεν πληρώνω».

Οι Έλληνες Συγκοινωνιολόγοι αναγνωρίζοντας την αναγκαιότητα αλλαγής του τρόπου καθημερινής μετακίνησης των κατοίκων του Λεκανοπεδίου που υπαγορεύεται τόσο από την παρούσα οικονομική συγκυρία όσο και από την θέληση όλων μας για περιβαλλοντική αναβάθμιση της πόλης, θεωρούν ότι το ποδήλατο αποτελεί και θα αποτελέσει τα επόμενα χρόνια βασικό στοιχείο αυτής της αλλαγής. Σε αυτήν την κατεύθυνση είναι πάντοτε πρόθυμοι να συνδράμουν την Πολιτεία σε κάθε φάση σχεδιασμού, μελέτης, υλοποίησης και λειτουργίας ενός ολοκληρωμένου συστήματος ένταξης του ποδηλάτου στις ελληνικές πόλεις.

συνέχεια...